Soda kaustyczna granulki

Opis

SODA KAUSTYCZNA – WODOROTLENEK SODU

Rozpuszczalność w wodzie: ≥520 kg/m³ przy 25 °C

Masa cząsteczkowa: 40 g/mol

Twardość: 2,0 w skali Mohsa

Charakterystyka produktu

Soda kaustyczna, określana również jako wodorotlenek sodu (NaOH), ług sodowy lub soda żrąca, jest nieorganiczną substancją o silnych właściwościach zasadowych. W stanie stałym występuje w postaci kryształów o strukturze monoklinicznej. Z chemicznego punktu widzenia tworzą ją jony sodu Na⁺ oraz jony wodorotlenkowe OH⁻.

Substancja bardzo dobrze rozpuszcza się w wodzie, tworząc bezbarwny i bezzapachowy roztwór o silnym działaniu żrącym. Kontakt z roztworem może prowadzić do poważnych oparzeń, dlatego podczas stosowania należy zachować odpowiednie środki ostrożności.

Wodorotlenek sodu wykazuje wysoką reaktywność chemiczną. Reaguje z kwasami, tlenkami niemetali oraz wieloma związkami chemicznymi, prowadząc do powstawania soli sodowych. W kontakcie z metalami amfoterycznymi zachodzi reakcja z wydzieleniem wodoru. Substancja powoduje również korozję wielu metali.

Charakterystyczną cechą NaOH jest silna higroskopijność oraz egzotermiczna reakcja podczas rozpuszczania w wodzie. Z tego względu produkt powinien być przechowywany w szczelnie zamkniętych opakowaniach, chroniących go przed wilgocią oraz kontaktem z dwutlenkiem węgla zawartym w powietrzu.

Dzięki swoim właściwościom soda kaustyczna znajduje zastosowanie w wielu gałęziach przemysłu. Wykorzystywana jest między innymi przy produkcji detergentów, mydeł, szkła wodnego, sztucznego jedwabiu, wyrobów gumowych, preparatów do udrażniania rur oraz podczas procesów uzdatniania wody.

Zgodnie z przepisami dotyczącymi transportu materiałów niebezpiecznych ADR produkt posiada numer UN 1823 i klasyfikowany jest jako substancja niebezpieczna.

Produkcja wodorotlenku sodu

Przemysłowa produkcja wodorotlenku sodu opiera się przede wszystkim na procesie chlorowo-alkalicznym, czyli elektrolizie solanki będącej wodnym roztworem chlorku sodu. Proces prowadzony jest w specjalnych elektrolizerach wyposażonych w membrany lub diafragmy, których zadaniem jest oddzielenie produktów reakcji.

Po uzyskaniu roztworu wodorotlenku sodu następuje jego zagęszczenie poprzez odparowanie wody, co pozwala otrzymać produkt w postaci stałej.

Jedną z historycznych metod produkcji był proces wapienny, polegający na reakcji węglanu sodu (Na₂CO₃) z wapnem gaszonym (Ca(OH)₂). Technologia ta jest obecnie stosowana znacznie rzadziej ze względu na niższą wydajność.

W przeszłości wykorzystywano również proces rtęciowy (metodę amalgamatu rtęciowego). Polegał on na elektrolizie roztworu chlorku sodu (NaCl) oraz reakcji powstałego amalgamatu sodu z wodą. Z uwagi na wysoką toksyczność rtęci i jej negatywny wpływ na środowisko naturalne metoda ta została zakazana na terenie Unii Europejskiej, choć w niektórych krajach nadal pozostaje stosowana.

RYNEK SODY KAUSTYCZNEJ

Soda kaustyczna należy do podstawowych surowców wykorzystywanych przez przemysł chemiczny na całym świecie. Największym eksporterem tego produktu pozostają Chiny, których udział w światowym eksporcie wynosi około 38%. Drugą pozycję zajmują Indie z udziałem sięgającym 20%, natomiast Polska plasuje się na trzecim miejscu, odpowiadając za około 5,4% globalnego eksportu.

Istotnymi uczestnikami światowego rynku są również Arabia Saudyjska oraz Tajlandia. W Europie znaczącymi eksporterami, obok Polski, pozostają także Francja, posiadająca około 4,7% udziału w rynku światowym, oraz Belgia, której udział wynosi około 3,2%.

Soda kaustyczna produkowana w Polsce trafia do wielu odbiorców zagranicznych, między innymi do Włoch, Brazylii, Algierii oraz Chin. Produkt znajduje szerokie zastosowanie przede wszystkim w przemyśle chemicznym, papierniczym, tekstylnym oraz w sektorze wodno-kanalizacyjnym, co przekłada się na utrzymujący się wysoki poziom zapotrzebowania.

Pakowanie i przechowywanie

Stała postać wodorotlenku sodu dostępna jest najczęściej w workach o masie 25 kg wykonanych z polipropylenu (PP) z wkładką z polietylenu (PE) lub w workach wykonanych z polietylenu. W przypadku większych ilości stosowane są również opakowania typu Big Bag, których pojemność może wynosić nawet 1 tonę produktu.

Zastosowane opakowania zabezpieczają zawartość przed działaniem wilgoci oraz uszkodzeniami mechanicznymi. Ze względu na właściwości chemiczne produktu każde opakowanie powinno posiadać wymagane oznaczenia dotyczące zagrożeń oraz bezpiecznego użytkowania.

ZASTOSOWANIE

Najczęściej wykorzystywaną formą roboczą wodorotlenku sodu jest jego roztwór wodny, który ułatwia dozowanie oraz prowadzenie procesów technologicznych. Z tego względu soda kaustyczna w postaci stałej stanowi przede wszystkim surowiec do przygotowywania roztworów NaOH.

Produkt w postaci granulek lub płatków znajduje również zastosowanie przy usuwaniu zatorów w instalacjach kanalizacyjnych oraz silnych zabrudzeń. Rozpuszczanie wodorotlenku sodu w wodzie przebiega z wydzieleniem dużej ilości ciepła (reakcja egzotermiczna), co wspomaga rozkład tłuszczów i zanieczyszczeń organicznych.

Wodorotlenek sodu wykorzystywany jest także jako reagent oraz katalizator podczas wielu procesów chemicznych.

Roztwór NaOH stosowany jest między innymi:

• do syntezy związków chemicznych, w tym fosforanów sodu,
• w przemyśle papierniczym podczas procesu Krafta, gdzie uczestniczy w rozpuszczaniu ligniny i oddzielaniu celulozy,
• w przemyśle tekstylnym podczas merceryzacji bawełny, poprawiającej jej wytrzymałość i połysk oraz podczas procesów barwienia tkanin,
• w przemyśle spożywczym jako regulator kwasowości E524, a także przy obieraniu owoców i warzyw, myciu butelek oraz produkcji kakao, czekolady i wybranych wyrobów piekarniczych,
• w przemyśle petrochemicznym do usuwania związków siarki podczas rafinacji ropy naftowej oraz neutralizacji kwaśnych produktów ubocznych,
• podczas produkcji mydeł i detergentów w procesie zmydlania tłuszczów i olejów,
• w przemyśle farmaceutycznym do produkcji leków oraz oczyszczania substancji farmaceutycznych,
• przy uzdatnianiu wody i oczyszczaniu ścieków, gdzie wykorzystywany jest do neutralizacji kwaśnych odpadów oraz usuwania metali ciężkich,
• jako odczynnik zasadowy w laboratoriach chemicznych.

Szeroki zakres zastosowań sprawia, że soda kaustyczna pozostaje jednym z najważniejszych związków chemicznych wykorzystywanych zarówno w przemyśle ciężkim, jak i w wielu procesach technologicznych wymagających silnej zasady o wysokiej czystości.

ŚRODKI OSTROŻNOŚCI

Zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1272/2008 (CLP), wodorotlenek sodu jest klasyfikowany jako “substancja lub mieszanina powodująca korozję metali”, “działanie żrące/podrażniające na skórę” oraz “poważne uszkodzenie oczu/działanie drażniące na oczy.” Najważniejsze szkodliwe skutki działania na zdrowie człowieka to działanie żrące na skórę, które powoduje nieodwracalne uszkodzenia skóry: tj. Widoczną martwicę naskórka sięgającą aż do skóry właściwej.

KODY ZAGROŻEŃ